امروزه، گذرنامهها و سایر اشکال کارت شناسایی ملی ممکن است برای ما که در دنیای جهانی شده زندگی میکنیم و اغلب از ما خواسته میشود تا نوعی شناسنامه ملی معتبر را برای تأیید «چه کسی هستیم» و «از کجا آمدهایم» ارائه دهیم، همهجا حاضر به نظر برسند.
با این حال، همیشه اینطور نبوده است. تنها 500 سال پیش بود که پادشاه هنری پنجم انگلستان قانون Safe Conducts Act 1414 را معرفی کرد که آنچه را میتوان اولین سند هویتی – یک گذرنامه – دانست، به قانون تبدیل کرد. این گذرنامه به اتباع او کمک میکرد تا منشأ خود را در سرزمینهای خارجی «شناسایی» کنند. اما مفهوم سند هویتی تا پس از جنگ جهانی اول فراگیر نشد. شناسایی با عکس از سال 1876 ظاهر شد، اما تنها در قرن بیستم بهطور گستردهتری مورد استفاده قرار گرفت.
امروزه، اکثر کشورهای جهان یک سند یا کارت شناسایی رسمی (اغلب به اندازه کارت اعتباری) صادر میکنند که معمولاً شامل عکس دارنده، جزئیات شخصی مانند نام کامل، تاریخ تولد، آدرس، جنسیت، تابعیت و یک شماره منحصر به فرد است که میتوان آن را در یک پایگاه داده بررسی کرد. این کارتها به عنوان وسیلهای برای شناسایی شهروندان و همچنین ساکنان قانونی دائم و موقت عمل میکنند.
بسته به اینکه از کدام نقطه جهان هستید، اسناد معتبر برای تأیید هویت شما ممکن است متفاوت باشد. در حالی که گذرنامهها برای سفرهای بینالمللی اجباری و ضروری هستند، در داخل مرزهای کشور شما، سایر اشکال شناسایی میتوانند توسط یک نهاد دولتی مرکزی یا ایالتی صادر شوند. برای اینکه یک شناسنامه قابل قبول در نظر گرفته شود، حداقل باید شامل نام کامل دارنده، تاریخ تولد، عکس و امضا باشد. باز هم، این ممکن است متفاوت باشد – در افغانستان، کارت شناسایی رسمی – تذکره – تاریخ تولد را درخواست نمیکند و نبود گواهی تولد تنها مسائل را پیچیدهتر کرده است. تا آنجا که نسلی از افغانها از تاریخ تولد واقعی خود آگاه نیستند و برای راحتی، اول ژانویه را به عنوان روز تولد خود انتخاب کردهاند.
اشکال قابل قبول شناسایی شامل گواهینامه رانندگی، کارت شناسایی رأیدهنده، کارت شناسایی نظامی، کارت شهروندی یا کارت اقامت است. بیشتر این کارتها دارای دوره اعتبار هستند – به عنوان مثال، گواهینامه رانندگی ممکن است برای یک دوره 20 ساله صادر شود که پس از آن نیاز به تمدید دارد. برای اینکه شناسایی معتبر تلقی شود، نباید منقضی شده باشد.
برخی کشورها مانند لوکزامبورگ، پاناما و سریلانکا همیشه از دارنده انتظار دارند کارت شناسایی را حمل کند، در حالی که کشورهای دیگری مانند آلمان، ایتالیا، یونان و هلند این انتظار را ندارند. قوانین مربوط به سن صدور و جریمهها نیز بسیار متفاوت است.
کارتهای شناسایی ملی مزایای قطعی هم برای ملت و هم برای دارنده ارائه میدهند و روند شناسایی شهروندان را آسان میکنند. آنها زمینههایی مانند امنیت ملی، دسترسی شهروندان به مزایا، حق عبور از مرزها و محافظت در برابر کلاهبرداری را تسهیل میکنند. از سوی دیگر، کارتهای شناسایی ملی میتوانند خطراتی در رابطه با سوءاستفاده احتمالی، نگرانیها در مورد نقض حریم خصوصی، و البته هزینههای مربوط به صدور را به همراه داشته باشند.
از آنجایی که کارتهای شناسایی ملی برای وضعیت فرد در داخل دولت و سیستم اقتصادی-اجتماعی کشور بسیار حیاتی هستند، لازم است اطمینان حاصل شود که این شناسهها محکم بوده و به راحتی قابل تکثیر، جعل یا به خطر انداختن نیستند.
در طول سالیان، فناوری نقش کلیدی در ایمنسازی و اعتبارسنجی سیستمهای شناسایی ملی داشته و همچنان ایفا میکند. کشورهای بیشتری به سمت شناسههای الکترونیکی و دیجیتالی حرکت میکنند، با سیاستگذاران و کسبوکارها که راحتی و چگونگی سادهسازی تنظیم و اعتبارسنجی هویت توسط این سیستمها را در نظر میگیرند. اما این سیستمها نیز بدون خطرات خود نیستند.
مقاله کامل، مستندسازی هویتهای ملی را بخوانید که به موارد موافق و مخالف شناسنامههای ملی و نقشی که فناوری ایفا میکند در حالی که جهان به طور فزایندهای به سمت سیستمهای شناسایی دیجیتال حرکت میکند، میپردازد.